Rss Feed Đăng nhập

Chuyên đề Địa lí dân cư

Gửi lên: 12/12/2018 08:04, Người gửi: dialy, Đã xem: 55
Chủ đề. ĐỊA LÝ DÂN CƯ
 
I.  MUÏC TIEÂU
1.1. Kieán thöùc
- Trình baøy vaø giaûi thích ñöôïc moät soá ñaëc ñieåm cuûa dân số nước ta.
- Chöùng minh ñöôïc n­öôùc ta coù nguoàn lao ñoäng doài daøo vôùi truyeàn thoáng vaø kinh nghieäm saûn xuaát phong phuù, chaát löôïng lao ñoäng ñöôïc naâng leân.
- Trình baøy ñöôïc söï chuyeån dòch cô caáu lao ñoäng ôû nöôùc ta.
- Hieåu ñöôïc vì sao vieäc laøm ñang laø vaán ñeà kinh teá -.xaõ hoäi lôùn, taàm quan troïng cuûa vieäc söû duïng lao ñoäng trong quaù trình phaùt trieån kinh teá theo höôùng coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù, vaán ñeà vaø höôùng giaûi quyeát vieäc laøm cho ngöôøi lao ñoäng.
- Trình baøy vaø giaûi thích ñöôïc moät soá ñaëc ñieåm cuûa ñoâ thò hoaù ôû nöôùc ta.
- Phaân tích ñöôïc aûnh höôûng qua laïi giöõa ñoâ thò hoùa vaø phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi. - Hieåu ñöôïc söï phaân boá maïng löôùi ñoâ thò ôû nöôùc ta.  '
 1.2. Kó naêng
- Phaân tích caùc baûng soá lieäu.
- Xaùc laäp moái quan heä giöõa daân soá, lao ñoäng vaø vieäc laøm.
- Phaân tích, so saùnh söï phaân boá caùc ñoâ thò giöõa caùc vuøng treân baûn ñoà, Atlaùt
- Nhaän xeùt baûng soá lieäu veà phaân boá ñoâ thò.
- Phaân tích bieåu ñoà.
1.3. Thái độ
- Yêu quê hương đất nước, biết được sự tác động của các thành phần tự nhiên và dân số đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội đất nước.
1.4. Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác.
- Năng lực chuyên biệt: Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, năng lực sử dụng bản đồ, năng lực tuyên truyền.
II. Phương tiện dạy học:
- Máy chiếu.
- Bản đồ dân cư
-At lát địa lý Việt Nam
III. Phương pháp dạy học:
- Thảo luận nhóm.
- Thuyết trình.
- Hoàn thành phiếu học tập.
- Học sinh tự nghiên cứu...
IV. Nội dung
2.1. Đặc điểm dân số và phân bố dân cư.
2.2. Lao động và việc làm.
2.3. Đô thị hoá.
V. Bảng mô tả và câu hỏi, bài tập
3.1. Bảng mô tả
  Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
Địa lý dân cư - Biết được đặc điểm dân số và tình hình phân bố dân cư.
- Biết được một số chính sách dân số ở nước ta.
- Trình bày được một số đặc điểm của nguồn lao động và việc sử dụng lao động ở nước ta.
- Biết được các hướng giải quyết việc làm.
- Biêt được các đặc điểm đô thị hoá ở Việt Nam.
- Biết được sự phân bố mạng lưới đô thị ở nước ta.
- Biết được sự phân hoá mức sống giữa các vùng.
- Phân tích được một số đặc điểm dân số và phân bố dân cư Việt Nam.
- Phân tích được nguyên nhân và hậu quả của dân đông, gia tăng nhanh, sự phân bố dân cư chưa hợp lí.
 
- Hiểu được một số đặc điểm của nguồn lao động và việc sử dụng lao động ở nước ta.
- Giải thích được vấn đề việc làm là vấn đề gay gắt.
 
-Giải thích được sự cải thiện về mức sống của nhân dân ta.
- Phân tích bảng số liệu thống kê, biểu đồ dân số Việt Nam.
 
-Phân tích bảng số liệu để biết được xu hướng thay đổi cơ cấu lao động.
 
- Vẽ và phân tích biểu đồ, số liệu thống kê về các đô thị ở Việt Nam và mức sống của nước ta hiện nay.
 
- Liên hệ được tình hình phát triển dân số ở địa phương.
- Phân tích được ý nghĩa của các hướng giải quyết việc làm.
- Sử dụng bản đồ và Atlat để phân tích sự phân bố dân cư và  mạng lưới các đô thị lớn.
 
 
 
3.2. Câu hỏi và bài tập
a. Câu hỏi nhận biết
Câu 1. Trình bày xu hướng thay đổi trong phân bố dân cư nước ta
- Giữa đồng bằng và miền núi trung du có sự thay đổi theo hướng tăng tỉ lệ dân ở miền núi trung du và giảm tỉ lệ dân ở đồng bằng. Do di dân tự phát và tự giác.
- Tỉ lệ dân thành thị và nông thôn đang có sự chuyển dịch đáng kể theo hướng giảm dần tỉ lệ dân số nông thôn, tăng dần số dân thành thị. Đây là sự chuyển dịch theo chiều hướng tốt, phù hợp với quá trình CNH – HĐH đất nước.
Câu 2. Trình bày chiến lược phát triển dân số hợp lí và sử dụng có hiệu quả nguồn lao động nước ta
- Kiềm chế tốc độ tăng dân số.
- Chuyển cư phù hợp để thúc đẩy sự phân bố dân cư lao động giữa các vùng.
- Chuyển dịch cơ cấu dân số nông thôn và thành thị.
- Đẩy mạnh xuất khẩu lao động. Đào tạo người lao động xuất khẩu có tay nghề cao, có tác phong công nghiệp.
- Phát triển công nghiệp ở trung du, miền núi, nông thôn.
Câu 3. Hãy trình bày những mặt mạnh và mặt tồn tại của nguồn lao động Việt Nam.
- Mặt mạnh:
+ Lao động nước ta dồi dào, mỗi năm tăng thêm 1 triệu lao động nữa.
+ Cần cù, sáng tạo, có kinh nghiệm sản xuất.
+ Chất lượng lao động ngày càng được nâng lên.
- Mặt tồn tại:
+ Lượng lao động có trình độ cao còn ít.
+ Phân bố lao động không đồng đều.
Câu 4. Trình bày các hướng giải quyết việc làm ở nước ta hiện nay
- Phân bố lại dân cư và nguồn lao động.
- Thực hiện tốt chính sách dân số, sức khoẻ sinh sản.
- Thực hiện đa dạng hoá các hoạt động sản xuất, chú ý thích đáng đến hoạt động của các ngành dịch vụ.
- Tăng cường hợp tác liên kết để thu hút vốn đầu tư nước ngoài mở rộng sản xuất hàng xuất khẩu.
- Đa dạng hoá các loại hình đào tạo các cấp, các ngành nghề.
- Đẩy mạnh xuất khẩu lao động.
Câu 5. Hãy nêu khái quát những đặc điểm của đô thị hoá nước ta hiện nay.
- Quá trình đô thị hoá ở nước ta diễn ra chậm chạp, trình độ đô thị hoá thấp và không giống nhau giữa các thời kì và giữa hai miền Nam – Bắc.
- Tỉ lệ dân thành thị tăng dần nhưng còn thấp, năm 2005 số dân thành thị mới chiếm 26,9% số dân cả nước.
- Phân bố đô thị không đồng đều giữa các vùng, tập trung chủ yếu ở đồng bằng và ven biển.
- Số thành phố lớn còn quá ít. Chất lượng các đô thị lớn chưa đảm bảo đầy đủ tiêu chuẩn quốc tế.
- Cơ sở hạ tầng của các đô thị vẫn còn ở mức độ thấp so với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Câu 6. Hãy trình bày sự phân hóa mạng lưới đô thị nước ta hiện nay.
- Dựa trên số dân, chức năng, mật độ dân số, tỉ lệ phi nông nghiệp… Nước ta có 6 loại đô thị (loại đặc biệt, loại 1, 2, 3, 4, 5).
+ Hai đô thị loại đặc biệt là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
+ Năm đô thị trực thuộc trung ương: Hà Nội, tp Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cần Thơ, Đà Nẵng.
+ Còn lại các đô thị đều trực thuộc tỉnh.
- Các đô thị lớn đều tập trung ở đồng bằng ven biển.
- Số lượng và quy mô đô thị có sự khác nhau giữa các vùng.
b. Câu hỏi thông hiểu
Câu 1Đặc điểm dân số đông  tác động như thế nào đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội nước ta.
- Thuận lợi
+ Nguồn lao động dồi dào, thị trường tiêu thụ lớn, là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế đất nước.
+ Đại bộ phận người Việt ở nước ngoài đều hướng về tổ quốc và đang góp công sức cho xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội ở quê hương.
- Khó khăn: Trong điều kiện nước ta hiện nay, số dân đông là trở ngại lớn cho việc phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.
Câu 2. Nước ta có 54 dân tộc anh em và có khoảng 3,2 triệu người Việt ở nước ngoài đã có những ảnh hưởng tích cực gì cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
*Đặc điểm:
- Có 54 dân tộc, nhiều nhất là người kinh chiếm 86,2% dân số, các dân tộc khác chiếm 13,8%.
- Khoảng 3,2 triệu người Việt đang sinh sống ở nước ngoài, tập trung nhiều nhất ở Hoa Kì, Ôxtrâylia và một số nước châu Âu.
*Ảnh hưởng tích cực:
- Các dân tộc luôn đoàn kết bên nhau, phát huy truyền thống sản xuất, văn hoá, phong tục tập quán tạo nên sức mạnh phát triển kinh tế, xây dựng đất nước.
- Đại bộ phận người Việt ở nước ngoài đều hướng về tổ quốc và đang góp công sức cho xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội ở quê hương.
Câu 3. Tại sao có sự chênh lệch về lao động có trình độ chuyên môn kĩ thuật giữa thành thị và nông thôn?
- Lao động có trình độ chuyên môn kĩ thuật ở thành thị cao hơn nhiều so với nông thôn.
- Thành thị thường là trung tâm kinh tế, văn hoá, khoa học, chính trị, đầu mối giao thông, có nhiều điều kiện để đào tạo và yêu cầu sử dụng lao động chất lượng cao.
- Ở nông thôn, kinh tế, văn hoá, cơ sở hạ tầng, giáo dục còn chậm phát triển nên chưa thể đào tạo kịp thời.
- Gây khó khăn cho vấn đề sử dụng lao động va phát triển kinh tế - xã hội trên cả nước.
Câu 4. Mở rộng, đa dạng hoá các loại hình đào tạo có ý nghĩa gì?
- Nâng cao chất lượng đội ngũ lao động, nhất là công nhân kỹ thuật lành nghề.
- Tạo điều kiện cho người lao động tự tạo ra những công việc phù hợp với trình độ và nhu cầu xã hội.
- Người lao động có cơ hội tham gia vào các đơn vị sản xuất trong và ngoài nước một cách dễ dàng hơn.
- Dễ dàng tiếp thu khoa học công nghệ tiến tiến trên thế giới hiện nay.
Câu 5. Đẩy mạnh xuất khẩu lao động có ý nghĩa gì?
- Nâng cao chất lượng người lao động. Góp phần giải quyết vấn đề việc làm đang là vấn đề lớn trong nước ta hiện nay.
- Thu lại nguồn ngoại tệ lớn, nâng cao đời sống người dân. Tạo điều kiện cho người lao động tiếp thu được khoa học kỷ thuật và công nghệ tiên tiến
Câu 6. Tại sao dân cư ngày càng tập trung đông vào các thành phố lớn.
- Các thành phố lớn của nước ta như thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội và một số thành phố khác có quy mô dân số ngày càng đông.
- Quá trình CNH và ĐTH ngày càng tăng, các thành phố lớn tập trung nhiều các ngành phi nông nghiệp.
- Đô thị có đời sống cao, người lao động dễ kiếm việc làm, tăng thêm thu nhập.
- Một phần do di dân tự do ra thành phố, kiếm việc làm.
c. Câu hỏi vận dụng
Câu 1. Cho bảng số liệu về sự biến đổi dân số theo nhóm tuổi ở nước ta (đơn vị: triệu người).
  1999 2006
Từ 0 đến 14 tuổi 25,56 22,24
Từ 15 đến 59 tuổi 44,55 52,73
Từ 60 tuổi trở lên 6,19 7,43
 
Nhận xét và giải thích về quy mô và cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của nước ta qua các năm.
*Xử lý số liệu: Cơ cấu dân số nước ta phân theo độ tuổi thời theo bảng số liệu sau (đơn vị: %)
  1999 2006
Từ 0 đến 14 tuổi 33.5 27.0
Từ 15 đến 59 tuổi 58.4 64.0
Từ 60 tuổi trở lên 8.1 9.0
 
*Nhận xét:
- Về quy mô dân số năm 2006 lớn gấp 1,1 lần dân số năm 1999.
- Về cơ cấu dân số theo nhóm tuổi có sự thay đổi qua các năm.
+ Xu hướng giảm tỷ lệ độ tuổi từ 0 đến 14 tuổi và tăng độ tuổi  từ 15 đến 59 tuổi và từ 60 tuổi trở lên.
+ Từ năm 1999 đến năm 2006, độ tuổi từ 0 đến 14 tuổi giảm 6,5%, độ tuổi  từ 15 đến 59 tuổi tăng 5,6% và từ 60 tuổi trở lên tăng 0,9%.
+ Độ tuổi lao động và dưới lao động vẫn chiếm trên 90%, vì vậy dân số nước ta vẫn trẻ.
+ Độ tuổi quá lao động tăng, chứng tỏ dân số nước ta ngày càng già đi.
*Giải thích:
- Do thực hiện có hiệu quả chính sách dân số kế hoạch hoá gia đình, nhưng do quy mô dân số đông nên tốc độ gia tăng dân số vẫn còn nhanh, mỗi năm vẫn còn tăng thêm hơn 1 triệu người.
- Y tế, giáo dục phát triển, dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho người già đã được chú trọng.
- Ý thức của người dân vẫn chưa cao.
Câu 2. Cho bảng số liệu về cơ cấu lao động có việc làm phân theo khu vực kinh tế giai đoạn 2000 – 2005 (đơn vị: %).
  2000 2002 2003 2004 2005
Tổng số 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0
Trong đó Nông – lâm – thủy sản 65.1 61.9 60.3 58.8 57.3
Công nghiệp – xây dựng 13.1 15.4 16.5 17.3 18.2
Dịch vụ 21.8 22.7 23.2 23.9 24.5
 
So sánh và nhận xét sự thay đổi cơ cấu lao động phân theo khu vực kinh tế của nước ta?
- So sánh:
+ Lao động trong khu vực nông - lâm -  ngư nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất và lao động trong khu vực công nghiệp - xây dựng luôn chiếm tỷ trọng nhỏ nhất, sự phân công lao động nước ta diễn ra chưa mạnh.
+ Lao động trong khu vực nông - lâm -  ngư nghiệp chiếm tỷ trọng trên 50%, do nước ta vẫn là nước nông nghiệp.
- Nhận xét:
+ Xu hướng chuyển dịch lao động từ khu vực nông, lâm, ngư nghiệp sang khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ nhưng còn chậm.
+ Từ năm 2000 đến năm 2005, lao động khu vực nông - lâm - ngư nghiệp giảm 7,8%, lao động khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 5,1% và dịch vụ tăng 2,7%.
+ Do cuộc cách mạng KH – KT và quá trình đổi mới làm thay đổi mạnh mẽ cơ cấu sử dụng lao động xã hội nước ta.
Câu 3. Cho bảng số liệu về cơ cấu lao động theo thành phần kinh tế, giai đoạn 2000 – 2005 (đơn vị: %).
  2000 2002 2003 2004 2005
Nhà nước 9,3 9,5 9,9 9,9 9,5
Ngoài Nhà nước 90,1 89,4 88,8 88,6 88,9
Có vốn đầu tư nước ngoài 0,6 1,1 1,3 1,5 1,6
 
So sánh và nhận xét sự thay đổi cơ cấu lao động theo thành phần kinh tế ở nước ta giai đoạn trên.
- So sánh:
+ Lao động trong thành phần kinh tế Ngoài Nhà nước vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất và lao động trong thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài luôn chiếm tỷ trọng nhỏ nhất, sự phân công lao động nước ta diễn ra chưa mạnh.
+ Lao động trong thành phần kinh tế Ngoài Nhà nước quá cao do Nhà nước đã thu hút nhiều thành phần kinh tế tham gia phát triển kinh tế.
- Nhận xét:
+ Xu hướng tỉ trọng lao động trong thành phần kinh tế Ngoài Nhà nước giảm, lao động theo thành phần kinh tế Nhà nước tăng và lao động trong thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng nhanh.
+ Từ năm 2000 đến năm 2005 lao động trong thành phần Ngoài Nhà nước giảm 1,2%, thành phần Nhà nước tăng 0,2% và thành phần có vốn đầu tư nước ngoài tăng 1%.
+ Sự chuyển dịch trên vẫn còn chậm. Do nước ta phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhưng còn ít.
Câu 4. Cho bảng số liệu về cơ cấu lao động theo thành thị và nông thôn năm 1996 và 2005 (đơn vị: %).
  Tổng số Nông thôn Thành thị
1996 100,0 79,9 20,1
2005 100,0 75,0 25,0
 
Nhận xét sự thay đổi cơ cấu lao động theo thành thị và nông thôn qua các năm.
- Cơ cấu lao động theo thành thị và nông thôn qua các năm.
- Xu hướng giảm tỉ lệ lao động nông thôn, tăng tỉ lệ lao động thành thị. Nhưng lao động nông thôn vẫn chiếm tỉ lệ cao.
- Từ năm 1996 đến năm 2005, tỉ lệ lao động nông thôn giảm 4,9%, tỉ lệ lao động thành thị tăng 4,9%.
- Do ảnh hưởng của quá trình CNH - HĐH, sự phát triển nhanh các ngành phi nông nghiệp và mạng lưới đô thị và các thành phố lớn.
Câu 5. Cho bảng số liệu về tỷ lệ thất nghiệp và tỉ lệ thiếu  việc làm của các vùng năm 2005 (đơn vị: %)
  Tỷ lệ thất nghiệp Tỷ lệ thiếu việc làm
Đồng bằng sông Hồng 2.69 5.46
Đông Nam Bộ 3.99 3.31
Đồng bằng sông Cửu Long 3.31 9.33
 
Nhận xét và giải thích về tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ thiếu việc làm theo các vùng so với cả nước.
- Tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ thiếu việc làm ở các vùng không đồng đều.
- Tỷ lệ thất nghiệp chênh lệch không nhiều nhưng cao nhất vẫn là Đông Nam Bộ, thấp nhất là ĐBSH.
- Tỷ lệ thiếu việc làm chênh lệch lớn, ĐBSCL cao nhất và cao gấp 3 lần ĐNB, gấp 2 lần ĐBSH. Thấp nhất là Đông Nam Bộ.
- ĐBSH và ĐBSCL có tỷ lệ thiếu việc làm cao hơn tỷ lệ thất nghiệp, ĐNB có tỷ lệ thất nghiệp cao hơn tỷ lệ thiếu việc làm. Nhưng tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ thiếu việc làm của ĐNB ít chênh lệch nhất, ĐBSCL chênh lệch nhiều nhất.
- ĐBSH có lịch sử khai thác lãnh thổ lâu đời, kinh tế chủ yếu là thuần nông cùng với sự phát triển nhanh của CNH và ĐTH.
- ĐBSCL mới khai thác, cơ cấu kinh tế chủ yếu là nông nghiệp và thuỷ sản.
- ĐNB phát triển nhanh các đô thị lớn và CNH mạnh.
Câu 6. Cho bảng số liệu về thu nhập bình quân theo đầu người hàng tháng ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên (đơn vị: nghìn đồng).
  1999 2002 2004 2006
Đông Nam Bộ
Tây Nguyên
366
221
390
143
452
198
515
234
 
Hãy so sánh thu nhập bình quân theo đầu người của hai vùng theo bảng số liệu trên và giải thích.
d. Câu hỏi vận dụng cao
Câu 1. Đặc điểm dân số đông tác động như thế nào đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội nước ta.
- Thuận lợi
+ Nguồn lao động dồi dào, thị trường tiêu thụ lớn, là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế đất nước.
+ Đại bộ phận người Việt ở nước ngoài đều hướng về tổ quốc và đang góp công sức cho xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội ở quê hương.
- Khó khăn: Trong điều kiện nước ta hiện nay, số dân đông là trở ngại lớn cho việc phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.
Câu 2. Tại sao nhà nước lại rất chú ý đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở các vùng đồng bào dân tộc?
- Phần lớn các dân tộc ít người đều sống ở các vùng trung du và miền núi đó là những nơi có nguồn tài nguyên thiên nhiên giàu có, vị trí quốc phòng quan trọng.
- Nhưng cơ sở hạ tầng còn chưa phát triển, kinh tế còn lạc hậu, thiếu nguồn lao động, đặc biệt là lao động có trình độ kỹ thuật.
- Đời sống của nhân dân các dân tộc, đặc biệt là các dân tộc vùng cao còn gặp nhiều khó khăn.
- Xoá bỏ sự cách biệt giữa vùng đồng bằng với miền núi. Cũng cố khối đại đoàn kết giữa các dân tộc, giữ vững an ninh quốc phòng vùng biên giới.
Câu  3. Cho bảng số liệu về số lao động phân theo thành phần kinh tế (đơn vị: nghìn người)
 
 
Tổng số Chia ra
Kinh tế Nhà nước Kinh tế ngoài Nhà nước KV có vốn đầu tư nước ngoài
2000 37075,3 4358,2 32358,6 358,5
2003 40403,9 4919,1 34731,5 753,3
2007 45208,0 4988,4 38657,4 1562,2
2010 49048,5 5107,4 42214,6 1726,5
 
a. Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu lao động phân theo thành phần kinh tế qua các năm.
b. Nhận xét và giải thích.
VI. Tiến trình dạy học
HOẠT ĐỘNG 1. ĐẶC ĐIỂM DÂN SỐ VÀ PHÂN BỐ DÂN CƯ
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Bước 1:
Chöùng minh Vieät Nam laø nöôùc ñoâng daân, coù nhieàu thaønh phaàn daân toäc (theo caëp).
I. Ñoâng daân, coù nhieàu thaønh phaàn daân toäc
Bước 2:
- VN laø nöôùc ñoâng daân (số liệu hiện nay).
- Những thuận lợi và khó khăn.
 
1. Ñoâng daân
- Theo thoáng keâ, DS nöôùc ta laø 84156 nghìn ngöôøi (2006), ñöùng thöù 3 ÑNA, thöù 13 theá giôùi.
 - Ñaùnh giaù: Nguoàn lao ñoäng doài daøo vaø thò tröôøng tieâu thuï roäng lôùn.
- Khoù khaên: phaùt trieån KT, giaûi quyeát vieäc laøm...
Bước 3:
- Coù nhieàu thaønh phaàn daân toäc.
- Töø ñoù ñaùnh giaù thuaän lôïi, khoù khaên trong phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi?
 
2. Nhieàu thaønh phaàn daân toäc
- Coù 54 daân toäc, daân toäc Kinh chieám 86,2%, coøn laïi laø caùc daân toäc ít ngöôøi.
-  Thuaän lôïi: ña daïng veà baûn saéc vaên hoaù vaø truyeàn thoáng daân toäc.
-  Khoù khaên: söï phaùt trieån khoâng ñeàu veà trình ñoä vaø möùc soáng giöõa caùc daân toäc.
 
Bước 4:
Chöùng minh daân soá nöôùc ta coøn taêng nhanh, cô caáu daân soá treû.
II. Daân soá coøn taêng nhanh, cô caáu daân soá treû
Bước 5:
- Bùng nổ dân số.
- Quy mô dân số đông dẫn đến dân số vẫn còn tăng nhanh.
1. Daân soá coøn taêng nhanh
- Moãi naêm taêng hôn 1 trieäu ngöôøi.
- Tæ leä gia taêng daân soá töï nhieân giaûm. Giai ñoaïn 1989 - 1999 tæ leä gia taêng daân soá laø 1,7% ñeán giai ñoaïn 2002 - 2005 laø 1,32%.
- Haäu quaû cuûa söï gia taêng daân soá : taïo neân söùc eùp lôùn veà nhieàu maët.
 
Bước 6:
- Dân số đang dần ổn định.
- Xu hướng ngày càng già đi.
2. Cô caáu daân soá treû
- Trong ñoä tuoåi lao doäng chieám 64%, moãi naêm taêng theâm khoûang 1,15 trieäu ngöôøi.
- Thuaän lôïi: Nguoàn lao ñoäng ñoài daøo, naêng ñoäng, saùng taïo.
- Khoù khaên saép xeáp vieäc laøm.
Bước 7:
- Phân bố dân cư.
 III. Phaân boá daân cö chöa hôïp lí
 
Bước 8:
- Trình baøy caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán söï phaân boá daân cö.
- Giaûi thích taïi sao maät ñoä DSá ôû ñoàng baèng soâng Hoàng cao hôn ñoàng baèng soâng Cöûu Long?
- Ñoïc baûng 16.8 nhaän xeùt & giaûi thích veà söï thay ñoåi tyû troïng daân soá giöõa thaønh thò vaø noâng thoân?
 
- Ñoàng baèng taäp trung 75% daân soá. (Ñoàng baèng soâng Hoàng maät ñoä 1225 ngöôøi/km2); mieàn nuùi chieám 25% daân soá (Taây Baéc 69 ngöôøi/km2)
- Noâng thoân73, 1% , thaønh thò 26,9% daân soá.
* Nguyeân nhaân: Ñieàu kieän töï nhieân. Lòch söû ñònh cö. Trình ñoä phaùt trieån KT-XH, chính saùch...
Bước 9:
- Tìm hieåu chieán löôïc phaùt trieån daân soá vaø söû duïng coù hieäu quaû nguoàn lao ñoäng vaø taøi nguyeân nöôùc ta (caû lôùp).
IV. Chieán löôïc phaùt trieån daân soá hôïp lí vaø söû duïng coù hieäu nguoàn lao ñoäng  nöôùc ta
- Chính saùch daân soá keá hoaïch hoùa gia ñình.
- Chính saùch phaân boá laïi daân cö vaø lao ñoäng treân phaïm vi caû nöôùc.
 
 
HOẠT ĐỘNG 2. LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM
Phương pháp Noäi dung
Bước 1:
Tìm hieåu về nguoàn lao ñoäng cuûa nước ta (HS laøm vieäc theo caëp hoaëc caù nhaân)
-HS döïa vaøo SGK, baûng 17. 1  voán hieåu bieát, neâu nhöõng maët maïnh vaø haïn cheá cuûa nguoàn lao ñoäng nöôùc ta
-HS trình baøy, GV giuùp HS chuaån kieán thöùc, ñaëc bieät trong saûn xuaát noâng, laâm, ngö nghieäp, tieåu thuû coâng nghieäp.
 
 
 
Bước 2:
Tìm hieåu cô caáu lao ñoäng (HS laøm vieäc caù nhaân hoaëc theo caëp)
-Caên cöù vaøo caùc baûng soá lieäu trong SGK, phaân tích vaø traû lôøi caùc caâu hoûi keøm theo giöõa baøi.
Gv gôïi yù: ÔÛû moãi baûng, caùc em caàn nhaän xeùt theo daøn yù:
- Loaïi chieám tæ troïng cao nhaát, thaáp nhaát.
- Xu höôùng thay ñoåi tæ troïng cuûa moãi loaïi.
- Trình baøy keát quaû. Moãi HS trình baøy veà moät loaïi cô caáu, caùc HS khaùc boå sung, GV giuùp HS chuaån kieán thöùc döïa treân neàn caùc caâu hoûi:
-  Neâu nhöõng haïn cheá trong söû duïng lao ñoäng ôû nöôùc ta
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Bước 3:
Tìm hieåu vaán ñeà vieäc laøm vaø höôùng giaûi quyeát vieäc laøm (HS laøm vieäc caû lôùp)
- Hoûi: Taïi sao vieäc laøm laïi laø vaán ñeà kinh teá – xaõ hoäi lôùn ôûû nöôùc ta?
- So saùnh vaán ñeà vieäc laøm ôû noâng thoân vaø thaønh thò. Taïi sao coù söï khaùc nhau ñoù?
 - Ñòa phöông em ñaõ ñöa nhöõng chính saùch gì ñeå giaûi quyeát vieäc laøm?
 Moät HS traû lôøi, caùc HS khaùc nhaän xeùt,
 boå sung, Gv chuaån kieán thöùc
1. Nguoàn lao ñoäng
a. Maët maïnh
- Nguoàn lao ñoäng raát doài daøo 42,53 trieäu ngöôøi, chieám 51,2% daân soá (naêm 2005) .
- Moãi naêm taêng theâm treân 1 trieäu lao ñoäng.
- Ngöôøi lao ñoäng caàn cuø, saùng taïo, coù kinh nghieäm saûn xuaát phong phuù.
- Chaát löôïng lao ñoäng ngaøy caøng naâng leân.
b. Haïn cheá
- Nhieàu lao ñoäng chöa qua ñaøo taïo
-  Löïc löôïng lao ñoäng coù trình ñoä cao coøn ít.
 
2. Cô caáu lao ñoäng
a.  Cô caáu lao ñoäng theo ngaønh kinh teá
- Lao ñoäng trong ngaønh noâng, laâm, ngö nghieäp chieám tæ troïng cao nhaát.
- Xu höôùng: giaûm tæ troïng lao ñoäng noâng, laâm, ngö nghieäp; taêng tæ troïng lao ñoäng coâng nghieäp, xaây döïng vaø dòch vuï, nhöng coøn chaäm.
- Nguyeân nhaân: Do nöôùc ta ñang thöïc hieän quaù trình CNH – HÑH.
 b. Cô caáu lao ñoäng theo thaønh phaàn kinh teá
- Phaàn lôùn lao ñoäng laøm ôû khu vöïc ngoaøi nhaø nöôùc.
- Xu höôùng: Tæ troïng lao ñoäng khu vöïc ngoaøi Nhaø nöôùc vaø khu vöïc Nhaø nöôùc ít bieán ñoäng, lao ñoäng khu vöïc coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi coù xu höôùng taêng.
-Nguyeân nhaân: Do nöôùc ta ñang môû cöûa hoäi nhaäp kinh teá vaø thu huùt voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi.
c. Cô caáu lao ñoäng theo thaønh thò vaø noâng thoân
-  Phaàn lôùn lao ñoäng ôû noâng thoân.
- Xu höôùng: Tæ troïng lao ñoäïng noâng thoân giaûm, khu vöïc thaønh thò taêng.
-Nguyeân nhaân: Do quaù trình ñoâ thò hoùa vaø söï phaùt trieån cuûa caùc ngaønh phi noâng nghieäp.
d.  Haïn cheá
- Naêng suaát lao ñoäng thaáp.
- Phaàn lôùn lao ñoäng coù thu nhaäp thaáp.
- Phaân coâng lao ñoäng xaõ hoäi coøn chaäm chuyeån bieán
 - Chöa söû duïng heát thôøi gian lao ñoäng
3. Vaán ñeà vieäc laøm vaø höôùng giaûi quyeát vieäc laøm
 a. Vaán ñeà v ieäc laøm
- Vieäc laøm laø vaán ñeà kinh teá - xaõ hoäi lôùn.
- Naêm 2005, caû nöôùc coù 2,1% lao ñoäng thaát nghieäp vaø 8, 1% thieáu vieäc laøm, ôû thaønh thò tæ leä thaát nghieäp laø 5,3%, moãi naêm nöôùc ta giaûi quyeát gaàn 1 trieäu vieäc laøm.
 b. Höôùng giaûi quyeát vieäc laøm
- Phân bố lại dân cư và nguồn lao động.
- Thực hiện tốt chính sách dân số, sức khoẻ sinh sản.
- Thực hiện đa dạng hoá các hoạt động sản xuất, chú ý thích đáng đến hoạt động của các ngành dịch vụ.
- Tăng cường hợp tác liên keát ñeå thu hút vốn đầu tư nước ngoài mở rộng sản xuất hàng xuất khẩu.
- Mở rộng, đa dạng hoá các loại hình đào tạo các cấp, các ngành nghề.
- Đẩy mạnh xuất khẩu lao động.
 
 
HOẠT ĐỘNG 3. ÑOÂ THÒ HOAÙ
 
Phương pháp Noäi dung chính
Bước 1:
Tìm hieåu ñaëc ñieåm ñoâ thò hoaù ôû nöôùc ta (HS laøm vieäc theo nhoùm)
-Caùc nhoùm tìm vaø thaûo luaän theo caùc nhieäm vuï GV ñeà ra.
 
HS  trình baøy keát quaû, chæ baûn ñoà caùc vuøng coù nhieàu ñoâ thò, vuøng coù soá daân ñoâ thò ñoâng nhaát, thaáp nhaát, GV giuùp HS chuaån kieán thöùc.
 
- Chöùng minh quaù trình ñoâ thò hoaù chaäm, trình ñoä ño thò hoùa thaáp
- Nhaän xeùt söï thay ñoåi soá daân thaønh thò vaø tæ leä daân thaønh thò.
- Nhaän xeùt söï phaân boá ñoâ thò vaø soá daân ñoâ thò cuûa caùc vuøng (nhoùm nhaän xeùt baûn ñoà daân cö trình baøy tröôùc, nhoùm nhaän xeùt baûng soá lieäu trình baøy sau)
Vuøng coù nhieàu ñoâ thò nhaát (Trung du vaø mieàn nuùi Baéc Boä) gaáp hôn 3 laàn vuøng coù ít ñoâ thò nhaát (Duyeân haûi Nam Trung Boä).
- Ñoâng Nam Boä coù soá daân ñoâ thò cao nhaát, soá daân ñoâ thò thaáp nhaát laø Trung du vaø mieàn nuùi Baéc Boä
 
Bước 2: Tìm hieåu veà maïng löôùi ñoâ thò ôû nöôùc ta (HS laøm vieäc caû lôùp)
Hoûi: Döïa vaøo caùc tieâu chí cô baûn naøo ñeå phaân loaïi caùc ñoâ thò nöôùc ta thaønh 6 loaïi?
+ Caùc tieâu chí: Soá daân, chöùc naêng, maät ñoä DS, tæ leä daân tham gia vaøo hoaït ñoäng saûn xuaát phi noâng nghieäp).
Hoûi: Döïa vaøo SGK, neâu caùc loaïi ñoâ thò ôû nöôùc ta?
 Hoûi: Xaùc ñònh treân baûn ñoà 5 thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông, 2 ñoâ thò ñaëc bieät.
 
Bước 3: Thaûo luaän veà aûnh h­öôûng cuûa ñoâ thò hoaù ñeán phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi. (HS laøm vieäc theo caëp hoaëc nhoùm)
-HS thaûo luaän veà nhöõng aûnh höôûng tích cöïc vaø tieâu cöïc cuûa ñoâ thò hoaù ñeán phaùt trieån kinh teá -  xaõ hoäi.
Lieân heä thöïc tieãn ñòa phöông
-HS trình baøy keát quaû, GV giuùp HS chuaån kieán thöùc
 Naêm 2005: khu vöïc ñoâ thò ñoùng goùp 70,4% GDP  caû nöôùc, 84% GDP coâng nghieäp vaø xaây döïng, 87% GDP dòch vuï, 80% ngaân saùch nhaø nöôùc.
 Caùc ñoâ thò laø thò tröôøng tieâu thuï saûn phaåm haøng hoaù lôùn, laø nôi söû duïng ñoâng ñaûo löïc löôïng lao ñoäng coù trình ñoä chuyeân moân kó thuaät, coù sô sôû vaät chaát kó thuaät hieän ñaïi, coù söùc huùt ñoái vôùi ñaàu tö trong vaø ngoaøi nöôùc.
1. Ñaëc ñieåm
a. Quaù trình ñoâ thò hoùa dieãn ra chaäm chaïp, trình ñoä ñoâ thò hoùa thaáp
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                + Naêm 2005: tæ leä daân ñoâ thò môùi laø 26,9%.
 
 
 
 
+ Cô sôû haï taàng cuûa caùc ñoâ thò ôû möùc ñoä thaáp so vôùi khu vöïc vaø theá giôùi.
 
b. Tæ leä daân thaønh thò taêng
- Số dân thành thị từ 1990 đến 2005 tăng 9.4 triệu người. trung bình mỗi năm tăng 0.6 triệu người.
- Tỉ lệ dân thành thị trong dân số cả nước từ 1990 đến 2005 tăng  7.4%, trung bình mỗi năm tăng 0.49%.
- Tỉ lệ dân thành thị của nước ta còn thấp so với các nước trong khu vực.
 
 
c.  Phaân boá ñoâ thò khoâng ñeàu giöõa caùc vuøng
- Năm 2006, số lượng đô thị của cả nước là 689, với số dân là 22 824 nghìn người.
- Số dân trung bình trên một đô thị là 33.1 nghìn người.
- Số thành phố lớn còn quá ít so với số lượng đô thị, cả nước chỉ có 5.5%.
 
 
 
2. Maïng löôùi ñoâ thò
- Nước ta có 6 loại đô thị (loại đặc biệt, loại 1, 2, 3, 4, 5). Sự phân chia này dựa trên số dân, chứng năng, mật độ dân số, tỉ lệ phi nông nghiệp…
- Hai đô thị loại đặc biệt là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
- Năm đô thị trực thuộc trung ương: Hà Nội, tp Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cần Thơ, Đà Nẵng.
- Còn lại các đô thị đều trực tuộc tỉnh.
 
3. Aûnh höôûng cuaû Ñoâ thò hoùa ñeán phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi
-  Tích cöïc:
+ Taùc ñoäng maïnh ñeán chuyeån dòch cô caáu kinh teá
+ Aûnh höôûng raát lôùn ñeán phaùt tneån kinh teá - xaõ hoäi cuûa phöông, caùc vuøng.
+ Taïo ñoäïng löïc cho söï taêng tröôûng vaø phaùt trieån kinh teá.
+ Taïo ra nhieàu vieäc laøm vaø thu nhaäp cho ngöôøi lao ñoäng.
- Tieâu cöïc:
 + OÂ nhieãm moâi tröôøng
 + An ninh traät töï xaõ hoäi,…
 
 
 
 

Tải về

Từ site Trường THPT Nghèn, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh:
( Dung lượng: 228.50 KB )

  • Phiên bản: N/A
  • Tác giả: đialy
  • Website hỗ trợ: N/A
  • Cập nhật: 12/12/2018 08:04
  • Thông tin bản quyền: N/A
  • Đã tải về:
    3
Đánh giá
Bạn đánh giá thế nào về file này?

Hãy click vào hình sao để đánh giá File
 

VĂN BẢN MỚI

Số: 3313/BGDĐT-GDĐH
Tên: (Điều chỉnh lịch triển khai công tác tuyển sinh)

Ngày BH: (28/08/2020)

Số: 61 /KH-THPTN
Tên: (Thực hiện công văn chỉ đạo Số: 611/SGDĐT-GDPT, ngày 16/4/2020 và các công văn hướng dẫn của Sở về việc dạy học qua Internet trong thời gian qua, Trường THPT nghèn xây dựng quy định về việc dạy học qua Internet trong thời gian tới như sau:)

Ngày BH: (18/04/2020)

Số: Số: 239-KH/TWĐTN-TNTH
Tên: (KẾ HOẠCH Tổ chức Cuộc thi tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc “Tự hào Việt Nam” lần thứ III, năm học 2019 - 2020)

Ngày BH: (18/10/2019)

Số: /KHNH20192020
Tên: (Kế hoạch năm học 2019 - 2020)

Ngày BH: (10/09/2019)

Số: K/HLS
Tên: (I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU. II. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP, THỜI GIAN, HOẠT ĐỘNG)

Ngày BH: (27/11/2018)

Số: KẾ HOACH NGOẠI KHÓA lLỊCH SỬ 2018/06/KH-LS
Tên: (GIÁO DỤC TRUYỀN THỒNG YÊU NƯỚC CHO ĐOÀN VIÊN THANH NIÊN QUA DI SẢN VÀ DANH NHÂN ĐỊA PHƯƠNG I. MỤC ĐÍCH II. PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH III. CƠ CẤU GIẢI THƯỞNG)

Ngày BH: (02/02/2018)

Số: Số: 28/QĐ-THPTN
Tên: (Quyết định thành lập BCĐ viết Kỷ yếu, hướng tới kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Trường THPT Nghèn 1988-2018)

Ngày BH: (20/05/2017)

Số: Số: 29/QĐ-THPTN
Tên: (Quyết định thành lập Ban chỉ đạo xây dựng truyền thống, hướng tới kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Trường THPT Nghèn 1988-2018)

Ngày BH: (20/05/2017)

Số: QUY ĐỊNH Về đạo đức nhà giáo- Số: 16/2008/QĐ-BGDĐT
Tên: (QUYẾT ĐỊNH Ban hành Quy định về đạo đức nhà giáo)

Ngày BH: (16/04/2008)

Số: /QĐ-THPTN
Tên: (Quy tắc ứng xử trường THPT Nghèn)

Ngày BH: (06/03/2017)

Danh mục

Thư viện hình ảnh

  Hoạt động

-1 photos | 2103 view

  Giải trí

1 photos | 1948 view

  Kỷ yếu

0 photos | 756 view

Thống kê

  • Đang truy cập: 5
  • Hôm nay: 876
  • Tháng hiện tại: 67040
  • Tổng lượt truy cập: 3274642

Hỗ trợ online

Võ Đức Ân
0964867606